Poboación censo 2005): 243.349 hab.
Densidade demográfica: 6.577 hb/km2.
Extensión: 37 km2.
Altitude máxima no termo municipal: 0 - 289 m.(Monte dasArcas)
Temperaturas medias: Media das máximas: 22 º en agosto; media das mínimas: 7,5º en xaneiro; Media anual: 14º.
Precipitacións anuais: 1.000 mm.

Xa era coñecida polos romanos como Brigantia, porto no que se asentaba unha tribo galaica, a dos Ártabros. Deste período prerromano tamén quedan vestixios no Castro de Elviña, poboado fortificado ocupado entre os s. VI a.C. e II d.C.

Os romanos asentáronse na cidade atraídos pola estratéxica situación do porto nas rutas cara ás Illas Británicas, construíndo o faro símbolo da Coruña, a Torre de Hércules (s. II).

A poboación orixinal foi abandonada ao longo do s. V, arrasada por incursións normandas e non volve ser ocupada ata o s. XIII, dándolle Afonso IX o nome de Crunia.

Durante o século XVI Carlos I parte do seu porto para ser coroado emperador de Alemaña e o seu fillo Filipe II a Inglaterra para casar con María Tudor. Nesta mesma centuria prodúcese o episodio da exitosa defensa da cidade diante dun ataque inglés comandado por Drake, batalla na que tivo o protagonismo da vitoria María Pita, recoñecida como heroína local.

O privilexio do comercio coas colonias americanas fixo da cidade un florecente porto ao longo dos s. XVII e XVIII.

A comezos do s. XIX aconteceu a Batalla de Elviña, na que se enfrontan tropas francesas e inglesas e na que falece o Xeneral inglés John Moore, hoxe enterrado no Xardín de San Carlos. O s. XIX foi de grande desenvolvemento económico e urbanístico, erixíndose as características galerías da Mariña e multitude de edificios modernistas.

O s. XX continuou coa mesma tónica económica, que levou a que na actualidade sexa unha gran cidade industrial, financeira, pesqueira e de servizos, pero que tamén conta cunha intensa vida cultural.

1.  Castelo de San Antón: orixe no s. XVI, reformas no XVIII. Nun pequeno illote da baía coruñesa, hoxe en día unido á terra firme, foi erixido para acoller os enfermos contaxiosos e posteriormente funcionou coma fortaleza e prisión. Nel atópanse as dependencias do museo arqueolóxico.

2.  Convento e Praza de Santa Bárbara: da 2ª metade do s. XV, foi ampliado nos s. XVII e XVIII. Ubicado nunha praza de peculiar beleza.

3. Convento de Santo Domingo: estilo barroco galego do s. XVIII. Interesante torre oblicua ao eixo da igrexa. Alberga a capela da Nosa Señora do Rosario, padroa da cidade.

4. Galerías Coruñesas: na Avda. da Mariña. Construcións acristaladas do s. XIX para aproveitar mellor as horas de sol. Déronlle á cidade o sobrenome de Cidade de Cristal.

5. Igrexa das Capuchinas: estilo barroco compostelán de comezos do s. XVIII, obra de Fernando de Casas e Novoa.

6. Igrexa de San Nicolás: estilo barroco de comezos do s. XVIII.

7. Igrexa de San Xurxo: templo de estilo barroco compostelán do s. XVIII obra de Domingo de Andrade.

8. Igrexa de Santa María do Campo: antiga colexiata construída polo gremio dos mareantes de orixe románica (s. XII) e rematada no s. XV. Especial relevancia do rosetón e tímpano da porta principal no que se desenvolve a escena da Adoración dos Reis Magos.

9. Igrexa de Santiago: románica do s. XII con reformas do s. XIV e XV. Son interesantes a portada principal e a colección de canzorros de figuras grotescas.

10. Pazo Municipal (casa do concello): amplo e elegante edificio modernista de comezos do s. XX. Fachada historiada. Rematado en tres torres cupuladas.

11. Portas do Mar: abertas en distintos puntos das vellas murallas do s. XV. Porta de San Miguel do s. XVI e do Cravo e da Cruz, ambas do s. XVIII.

12. Torre de Hércules: construída no s. II, durante o goberno do emperador Trajano. É o faro romano en funcionamento máis antigo do mundo. Restaurado no exterior no último terzo do s. XVIII. Símbolo da cidade.

13. Xardíns de San Carlos: construídos en 1843 sobre o antigo bastión ou fortaleza de San Carlos. Xardíns románticos que albergan a tumba do xeneral británico Moore.

Comezaremos na Praza do Obelisco, no centro da cidade, onde poderemos observar a buliciosa vida herculina ao pasear polas rúas Real e Rego de Auga, as máis tradicionalmente vinculadas ao comercio, que desembocan na maxestosa Praza de María Pita, na que se pode contemplar a fermosa Casa do Concello de estilo modernista. Dende esta praza mergullámonos na Cidade Vella, onde podemos empaparnos da máis senlleira historia coruñesa, pois podemos visitar a Igrexa de Santiago, románica do s. XII, aínda que conta con elementos oxivais dos s. XIV e XV; a evocadora Praza de Azcárraga; a Colexiata de Santa María, construída entre os s. XII e XV, moi próxima ao Museo de Arte Sacra; ou a Praza e Convento de Santa Bárbara, que forman un conxunto de singular beleza. Antes de abandonar a cidade vella aproximarémonos ao Xardín de San Carlos, a carón do Museo Militar e da Fundación Luís Seoane, parque romántico moi agradable nun antigo bastión de defensa (1843) que alberga a tumba do Xeneral Moore, morto na batalla de Elviña de 1809. É un bo miradoiro sobre a cidade.

Deixamos a zona antiga da Coruña achegándonos aos Xardíns da Real Maestranza, con antigos canóns de defensa da urbe e onde temos unha notable vista cara ao dique de Barrié de la Maza, á excepcional arquitectura contemporánea da Torre de Control Marítimo e ao Castelo de San Antón. Dende aquí baixamos ao paseo Marítimo e neste mesmo punto collemos o Tranvía Turístico cara á Torre de Hércules. É un percorrido dunha gran beleza, pois ofrécensenos panorámicas da ruda costa aberta ao Atlántico. Cómpre baixar na parada máis preto do faro romano, visitalo, así como o contorno e mesmo o edificio do vello cárcere, e continuar camiño polo paseo ata o Aquarium Finisterre, ao que se recomenda unha visita, tanto polo contido como pola paisaxe mariña que nos permitirá contemplar.

Continuaremos subindo de novo ao Tranvía ata o comezo da praia do Orzan, dende onde faremos a pé o paseo ata o estadio de fútbol de Riazor, auténtico templo deportivo para os coruñeses coa boa marcha do seu equipo nos últimos anos. Dende este lugar tense moi boa visibilidade ao lonxe da Torre ou Obelisco do Millennium.

Dende aquí volvemos cara ao punto de partida pola Avenida Rubine, A Praza de Pontevedra e a Rúa Juan Flórez, na que se poderán observar varios edificios modernistas e aproveitar a variada oferta comercial para mercar algún recordo da cidade. Dende esta rúa tomamos cara a Praza de Ourense pasando primeiro pola singular e recentemente renovada praza de abastos da Praza de Lugo. Dende aquí sairemos aos Cantones de Méndez Núñez, unha das áreas máis clásicas e coñecidas da cidade, e poderemos descansar nos xardíns do parque unha vez rematado o percorrido. Se aínda temos ganas de camiñar máis podemos achegarnos e visitar, nas inmediacións, as exposicións das fundacións Barrié de la Maza e a recentemente inaugurada de Caixa Galicia, na que o propio edificio é unha singular obra de arte contemporánea, ou as do modernista Kiosco Alfonso, ou mesmo, para os que gusten do xogo, achegarse ao Casino Atlántico.

MUSEOS / CENTROS DE EXPOSICIÓN

PARA XANTAR

A oferta gastronómica que podemos atopar na Coruña é moi recoñecida e variada, non deben deixar de probarse os mariscos e peixes de primeira calidade desembarcados no seu porto, aínda que a carne non queda atrás en calidade e exquisitez. As empanadas, queixos e viños da terra son produtos que non deixarán indiferente ao visitante e ademais están ao alcance de todos os petos.

Os lugares con mellor oferta de locais para xantar atopámolos na zona de Pescadería Vella nas rúas perpendiculares á Praza de María Pita e paralelas á Rúa Real, como as de Florida, Franxa, San Nicolás, Galera e A Varrera. No contorno da Praza de España e cara ao Parque de Marte, no barrio de Átocha, aparecen bos restaurantes nas rúas San Xoán ou Ángel Rébollo, por exemplo. Na área de Catro Camiños, A Gaiteira e Os Castros aparecen mesóns e restaurantes en todas as rúas, destacando locais de Ramón y Cajal, Xeneral Sanjurjo, Avda. dos Caídos ou Rúa Posse.